Uit het Noordhollands Dagblad editie Alkmaar – 3 maart 2026 – Roel van Leeuwen
Zuid-Scharwoude ■ De kans is aanwezig dat ook de oer-Hollandse sport kolf een plek krijgt in het nieuw te bouwen topsportcentrum op De Vaandel in Heerhugowaard. Wethouder John Does bevestigt dat serieus gekeken wordt of daar een kolfbaan kan komen. ,,Kolven is cultureel erfgoed, maar steeds minder mensen beoefenen de sport.’’
De kolfsport kent zijn oorsprong in de middeleeuwen, toen het een razendpopulair tijdverdrijf was. Onder meer de term: ’Dat is een kolfje naar mijn hand’, danken we aan de kolfsport. Maar waar Nederland ooit honderden kolfbanen telde, zijn er nog slechts zestien banen over. Als het aan Henk Kuin, voorzitter van de Kolfbond, ligt, komen er weer meer banen bij en zeker ook in Dijk en Waard.
De voormalige gemeente Langedijk geldt als het mekka van de kolfsport. In Zuid-Scharwoude liggen nog drie banen en dan is er ook nog een in Oudkarspel. Dat dit weekend juist in café De Schelvis in Zuid- Scharwoude het Nederlands Kampioenschap wordt gehouden, is dan ook geen toeval. De wedstrijden duren nog tot 14 maart. Dan vindt de finale plaats.
Het evenement wordt georganiseerd door ’Gezellig Samenzijn’. Deze kolfclub bestaat honderd jaar ,,We hebben 285 deelnemers, voor het NK. Dat is meer dan de helft van de leden van de kolfbond’’, aldus Kuin, die bij officiële gelegenheden een medaille draagt waarop staat dat hij ’president’ van de kolfbond is.
Bij het kolf moeten de spelers via drie slagen zoveel mogelijk punten zien te scoren. Dit gebeurt via de uitklap, de opklap en de puntenklap, waarbij ze met behulp van een kliek (een houten stok met een metalen uiteinde) een gummibal via een van de twee palen op de baan moeten spelen.
Kuin, die al eerder in deze krant aangaf wel kansen te zien voor een baan in het megasportcentrum, dat de komende jaren op De Vaandel moet verrijzen, had onlangs een gesprek met wethouder Does over de toekomst van de sport. Een nieuwe baan in het topsportcomplex zou de sport een impuls kunnen geven, omdat dan veel mensen – ook jongeren – kennis kunnen maken met de sport.
Kuin: ,,Wij willen graag de sport in stand houden. In Heerhugowaard was vroeger een kolfbaan in café De Swan. Het zou mooi zijn als daar weer een baan terugkomt.’’ Of de kolfbaan ook daadwerkelijk een plek krijgt in het sportcentrum, dat onder meer zal bestaan uit twee sporthallen en een turnhal, moet volgens Does later blijken. ,,De nieuwe hal moet nog ontworpen worden,maar we kunnen hier zeker rekening mee houden.’’
Stadsplein
Kuin heeft zijn pijlen niet alleen gericht op het topsportcentrum. Volgens hem zijn er nog meer plekken in de gemeente waar kolfbanen kunnen komen. Zo zou er wat hem betreft een buitenbaan kunnen worden gerealiseerd op het Stadsplein bij het gemeentehuis. Verder zijn er plannen om de sport eind mei te promoten met een mobiele baan in winkelcentrum Middenwaard.
,,Maar de handtekeningen zijn nog niet gezet.’’ De mobiele baan kan ook op aanvraag op andere plekken worden neergelegd. ,,Die baan hebben we en kunnen we overal neerleggen.’’
En dan hoopt hij dat er ook nog een buitenbaan wordt aangelegd in de tuin van Museum BroekerVeiling in Broek op Langedijk. ,,Met museumdirecteur Ron Karels zijn er gesprekken over de mogelijkheid om daar een demonstratiebaan aan te leggen.’’
Karels bevestigt dat er over een kolfbaan wordt gesproken. ,,Wij gaan de komende jaren aan de slag met het inrichten van onze tuin. En we gaan kijken of er ruimte is voor een multifunctionele kolfbaan. Als museum houden wij de cultuurhistorie in leven,maar immaterieel erfgoed vinden wij ook belangrijk. Bovendien hebben wij een aantal vrijwilligers die fervente liefhebbers zijn van de kolfsport. Binnen kan het sowieso niet. Daar is bij ons geen ruimte voor.’’